Ba ngày, hai cuộc ghép gan đặc biệt tại Vinmec

Hai chiều tình thân trong cuộc chạy đua giành sự sống

Anh Nguyễn Văn Toàn hiến một phần gan để cứu con trai Nguyễn Hải Quân, 14 tuổi. Chỉ ít ngày sau, trong một gia đình khác, anh Nguyễn Xuân Hoàng, 26 tuổi, cũng đưa ra lựa chọn tương tự để cứu bố là ông Nguyễn Xuân Phong, 57 tuổi.

Hai phần gan được trao đi theo hai chiều ngược nhau, nhưng cùng xuất phát từ mong muốn giữ người thân ở lại.

Hải Quân nhập viện trong tình trạng suy gan nghiêm trọng. Trước khi được ghép, em đã trải qua ba lần hôn mê gan - biến chứng nguy hiểm khi gan mất khả năng đào thải độc chất, ảnh hưởng đến chức năng não. Trước diễn biến đe dọa tính mạng, ghép gan cấp cứu từ người hiến sống được xác định là cơ hội điều trị cần triển khai khẩn trương.

Mẹ Quân không đủ điều kiện hiến gan. Bố em, anh Nguyễn Văn Toàn, quyết định trở thành người hiến.

Cùng một thời điểm, cả cha và con bước vào hai cuộc đại phẫu. Người mẹ ở lại phía ngoài phòng mổ, chờ đợi khi chồng - một người hoàn toàn khỏe mạnh - trải qua phẫu thuật lấy một phần gan, còn con trai ở phòng mổ khác chờ nhận phần gan có thể giúp mình vượt qua tình trạng nguy kịch.

Ghép gan từ người hiến sống dựa trên khả năng tái tạo đặc biệt của gan. Một phần gan khỏe mạnh được lấy từ người hiến và ghép cho người bệnh. Sau phẫu thuật, cả phần gan còn lại ở người hiến và mảnh gan ghép ở người nhận đều có khả năng phát triển để đáp ứng nhu cầu cơ thể.

Khoảng 7 giờ sau phẫu thuật, Hải Quân được rút máy thở. Tại phòng hồi sức tích cực, tiếng gọi “Bố ơi! Bố ơi!” của cậu bé là khoảnh khắc đặc biệt với người cha sau những ngày con trai ở trong tình trạng nguy kịch.

Gần như cùng thời điểm, câu chuyện của gia đình ông Nguyễn Xuân Phong diễn ra theo chiều ngược lại. Ông Phong bị suy gan cấp trên nền viêm gan B, cần được ghép gan. Lần này, người bước lên bàn mổ hiến một phần gan chính là con trai ông - anh Nguyễn Xuân Hoàng.

Một ca ghép phải bảo vệ đồng thời hai sự sống

Thách thức của ghép gan từ người hiến sống không chỉ nằm ở việc cứu người nhận đang nguy kịch. Bởi người hiến là một người khỏe mạnh, tự nguyện trải qua đại phẫu vì người thân.

PGS.TS.BS Lê Văn Thành, Phó Tổng giám đốc Chuyên môn Khối Ngoại, Hệ thống Y tế Vinmec, nhấn mạnh: “Nguyên tắc quan trọng hàng đầu của phẫu thuật lấy gan từ người hiến sống là đảm bảo mức độ an toàn cao nhất cho người hiến”.

Ở ca anh Nguyễn Văn Toàn hiến gan cho con, đánh giá trước mổ cho thấy hệ thống động mạch gan có nhiều biến thể giải phẫu hiếm gặp. Các nhánh cấp máu cho gan trái và gan phải xuất phát từ những nguồn khác nhau, liên quan đến cả động mạch vị trái và động mạch mạc treo tràng trên.

Những khác biệt chỉ vài milimet cũng đòi hỏi ê-kíp hoạch định chiến lược tỉ mỉ: vừa bảo đảm mảnh gan ghép có đủ nguồn cấp máu để tái tưới máu tốt ở người nhận, vừa bảo toàn an toàn cho phần gan còn lại của người hiến.

Trong chiến lược ứng dụng công nghệ cao nhằm tối ưu hóa phẫu thuật, Vinmec cũng đã triển khai thành công kỹ thuật lấy gan từ người hiến sống bằng robot. Công nghệ hỗ trợ phẫu thuật viên quan sát rõ cấu trúc giải phẫu dưới hình ảnh phóng đại và thao tác chính xác, qua đó giảm mức độ xâm lấn và hỗ trợ người hiến hồi phục nhanh hơn.

Phía sau hai ca ghép liên tiếp trong ba ngày là sự phối hợp của nhiều chuyên khoa. Ê-kíp ghép gan do PGS.TS.BS Lê Văn Thành cùng TS.BS Đào Đức Dũng - Trưởng khoa Phẫu thuật Gan - Mật - Tụy và các bác sĩ thực hiện phải phối hợp chặt chẽ với gây mê, hồi sức tích cực, chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm và các bộ phận hỗ trợ.

Trong bối cảnh cấp cứu, song song với hồi sức cho người nhận, bệnh viện phải nhanh chóng đánh giá người hiến, phân tích cấu trúc gan và mạch máu, xây dựng phương án phẫu thuật, chuẩn bị gây mê - hồi sức và tổ chức các ê-kíp cho cả người hiến lẫn người nhận.

Sau phẫu thuật, ThS.BS Lê Văn Bình, Trưởng khoa Hồi sức tích cực, cùng ê-kíp tiếp tục theo dõi sát chức năng mảnh gan ghép và các nguy cơ biến chứng. Cả hai bệnh nhân Nguyễn Hải Quân và Nguyễn Xuân Phong đều hồi phục và đã được ra viện.

Hai cuộc ghép kể hai câu chuyện đẹp theo hai chiều của tình thân: khi con cần một cơ hội sống, cha trao đi một phần lá gan; khi cha đứng trước bệnh tật hiểm nghèo, người con lại làm điều tương tự.

Phía sau những lựa chọn xuất phát từ tình thân ấy là một yêu cầu nghiêm ngặt của y học: không chỉ trao cơ hội sống cho người bệnh, mà còn phải bảo đảm an toàn cao nhất cho người khỏe mạnh đã tự nguyện hiến một phần cơ thể để cứu người thân.